۞ کتیبه "شنه چیر" یا "شاه نخجیر" ۞
سنگ نوشته شاه نخجير در موقعيت جغرافيايي به مختصات :طول 315/20/46 و عرض 215/27/33و ارتفاع از سطح دريا قرار گرفته است.
اين سنگ نوشته در ارتفاعات شاه نخجير و در منطقه ای به نام (سر ته زن) در ميان اراضی کشاورزی و باغ گردو واقع شده است در شمال سنگ نوشته چشمه سرته زن قرار دارد که آب آن در غرب سنگ نوشته جاری می باشد...
موقعیت مکانی اثر:شهرستان مهران ـ بخش صالح آبادـ 6 کيلو متری جنوب جاده آسفالته سايت هوايي در ارتفاعات بهارآب و در منطقه ای به نام شاه نخجير (سر ته زن) واقع شده است .
کتیبه بر روي نماد غربي تخت سنگي به ابعادطول ۷۳سانتی متر در عرض ۶۶سانتی متر و به خط نستعليق برجسته حكاكي گرديده است.اين سنگ نوشته مربوط به غلامرضا خان والی پشتكوه بوده در زمان قاجار وسلطنت محمدشاه قاجاربرروي تخته سنگي حجاري گرديده است.
که موضوع آن سندقباله باغ اين منطقه كوهستاني كه محل شكار خان والي بوده می باشد.سنگ نوشته به مناسبت قرار گيري در بخش جنوبي ارتفاعات بهارآب و در منطقه اي بنام شاه نخجير محل شار واليان به اين نام خوانده مي شود.علاوه بر گزارشات پراكنده كارشناسي، اين اثر تاريخي طي بررسي وشناسايي حوزه تاريخي صالح آباد در سال 84 به سرپرستي سركار خانم سيف پناهي و نظارت آقاي پيراني شناسايي و مستند سازي گرديد.اين سنگ نوشته بر روي تخته سنگي در كنار چشمه آبي در ميان اراضي كشاورزي قرار گرفته و به اين ترتيب داراي مالكيت خصوصي ميباشد.اين سنگ نوشته بر روی تخته سنگی به ابعاد 540*180 و ضخامت 225 سانتی متر و بر روی سطحی به ابعاد 73*66 سانتی متر که د ر بخش غربی سنگ با قلم شانه ای جهت نوشتن کتيبه حجاري شده قرار گرفته است.
عمق محل تسطيح شده حدود 4 سانتی متر نسبت به سطح تخته سنگ بوده كه کتیبه آن به خط نستعليق و زبان فارسي در 3 بخش از سطح نوشته حجاري شده است دربرخی قسمت ها برجستگی حروف 5 ميلی متر ودر برخی ديگر 2 ميلی متر است. موضوع اين سنگ نوشته واگذاری زمين توسط غلامرضا خان والی به فرزندش می باشد.در بخش اول اين سنگ نوشته يك بيت شعر فارسي در توصيف محل توسط خان آورده شده است در بخش ديگرنام والي و القاب او آورده شده و در بخش سوم حدودات ملك و دليل خريداري آن عنوان شده است كه در حال حاضر بخشهايي از آن آسيب ديده است.
ويژگی های خاص اثر:
قرارگرفتن در میان ارتفاعات بهارآب و منطقه سر ته زن در بخشی که به مناسبت نام آن محل شکارگاه والی بوده است .بر جا گذاشتن این نوشته توسط والی حکایت از خرید این ملک توسط او بوده است كه اين سندي معتبر و مكتوب از زمان خاندان والي مي باشد. .
اثر در سرچشمه آبی واقع شده که از مناطق خوش آب و هوا استان میباشد یعنی واقع شدن در حدفاصل مناطق گرمسیری و سردسیری.اين سنگ نوشته به شدت دچار تخريب شده و عمده ترين عامل آن نا مرغوب بودن جنس سنگ است که سبب تورق سنگ در معرض باد وباران و نيز ايجاد ترکهای بزرگ در سنگ شده است .
همچنين به علت قرار گرفتن دردر ارتفاعات بهار آب و برف گير بودن اين ونطقه و نزديکی به چشمه آب مرطوبت هميشگي سطح اين تخته سنگ دچار يخزدگي شده و آسيبهايي به آن وارد شده است علاوه بر اين به علت واقع شدن در منطقه خوش آب و هوا ومورد استفاده قرار گرفتن منطقه در فصول مختلف جهت تفريح بخصوص نزديكي سنگ نوشته به چشمه آب ، باعث آن گرديدهكه به خطوط نوشته شده تعرض گرديده و بر اثر ضربه هايي تاشي از پرتاب صدمه هايي وارد گردد البته ارتفاع كوتاه تخته سنگ نيز از ديگر عوامل دسترسي آسان به آن مي باشد.
بلنداي گردنه رفيع «قلاجه»، آغازين سرزميني است كه نام و اعتبار خود را از كهن ترين تمدن هاي ايران زمين برگرفته است. «ايلام» خاستگاه مردماني است كه ورق ورق تاريخ ديرپاي ايران را تجربه كرده اند. اعتبار ديرينه اين خاك و بوم در كنار جنگل هاي انبوه «بلوط و بنه» و از حركت و خروش رودهاي سيمره و كنجانچم به آن زيبايي محسور كننده اي بخشيده و پرتوهاي روح افزاي آفتاب از فراز كوه هاي قد كشيده كبير كوه ، مانشت و ديناركوه سرزمين طلوع خورشيد را به زيباترين عروس دردانه زاگرس بزرگ تبديل كرده است. دره هاي شگفت، رودها و آبشارهاي طرب انگيز، غارهاي بي نظير، كوه هاي سر به فلك كشيده، اقليم هاي متنوع آب و هوايي، همجواري ديدني كوه و دشت، سادگي هزار رنگ طبيعت وحشي، صداقت فرهنگ و هنر و چشم اندازهاي بديع استان، ايلام را به شاهكار خلقت ايران تبديل كرده است. استان ايلام همچون ستاره اي تابناك بر آسمان تاريخ وفرهنگ ايران زمين مي درخشد وآثار تاريخي بسيار فراوان بجاي مانده از تمدنهاي گذشته حكايت از ريشه دار بودن تاريخ وفرهنگ اين ديار در قرنهاي گذشته دارد. براستي ديار ايلاميان كه از هزاره هاي قبل از ميلاد تاكنون به صلابت قلاقيران بوده است وآوازه مردان وزنان سخت كوش وحماسه ساز آن در بزم ورزم دهل وسرنا شنيده مي شود ، به عنوان استاني ميهمان نواز پذيراي گردشگران و دوستداران خود است . آري ايلام قاب ديدگان هر بيننده اي را مينوازد و دهان هر گردشگری را به شگفتي وحيرت وامي دارد .