پشت قلعه آبدانان :
در پنج كيلومتري جنوب شهرستان آبدانان در ميان روستاي پشت قلعه و بر بلندي تپه اي كه رودخانه دويرج از پاي آن مي گذرد ، آثار دژي به چشم مي خورد كه قدمت آن با توجه به مصالح بكار رفته در آن ( سنگ وگچ ) به دوران ساساني مي رسد . آثار بر جاي مانده در قلعه حاكي از وجود برجهاي نگهباني ، بارو ، شاه نشين ، اتاقهاي مسكوني ، پلكان و …. در اين قلعه بوده است. باروي بيضوي دژ كه ارتفاع آن به سه متر مي رسد محوطه قلعه را محصور كرده است . بر اين بارو و ديوار برجهاي كنگره دار آن ، دريچه هاي ديده بـــاني و طاقــهاي قوسي شكل به چشم مي خورد . دژ بيشتر جنبه نظامي داشته است . دور تپه كانال طبيعي قرار دارد كه مانند خندقي از دژ محافظت مي كند . در قسمتي از اين كانال طبيعي رودخانه دويرج مي گذرد . در قسمت غربي تپه در فاصله 43 متري ديوار قلعه بطرف رودخانه تونلي به طول 13 متر و به ارتفاع 4 متر احداث شده كه قلعه را به رودخانه مرتبط مي سازد . در روبروي اين تونل در آن سوي رودخانه آثاري به چشم مي خورد با توجه به اين آثار مي توان گفت احتمالاً در اين قسمت پلي متصل به تونل وجود داشته است .
بلنداي گردنه رفيع «قلاجه»، آغازين سرزميني است كه نام و اعتبار خود را از كهن ترين تمدن هاي ايران زمين برگرفته است. «ايلام» خاستگاه مردماني است كه ورق ورق تاريخ ديرپاي ايران را تجربه كرده اند. اعتبار ديرينه اين خاك و بوم در كنار جنگل هاي انبوه «بلوط و بنه» و از حركت و خروش رودهاي سيمره و كنجانچم به آن زيبايي محسور كننده اي بخشيده و پرتوهاي روح افزاي آفتاب از فراز كوه هاي قد كشيده كبير كوه ، مانشت و ديناركوه سرزمين طلوع خورشيد را به زيباترين عروس دردانه زاگرس بزرگ تبديل كرده است. دره هاي شگفت، رودها و آبشارهاي طرب انگيز، غارهاي بي نظير، كوه هاي سر به فلك كشيده، اقليم هاي متنوع آب و هوايي، همجواري ديدني كوه و دشت، سادگي هزار رنگ طبيعت وحشي، صداقت فرهنگ و هنر و چشم اندازهاي بديع استان، ايلام را به شاهكار خلقت ايران تبديل كرده است. استان ايلام همچون ستاره اي تابناك بر آسمان تاريخ وفرهنگ ايران زمين مي درخشد وآثار تاريخي بسيار فراوان بجاي مانده از تمدنهاي گذشته حكايت از ريشه دار بودن تاريخ وفرهنگ اين ديار در قرنهاي گذشته دارد. براستي ديار ايلاميان كه از هزاره هاي قبل از ميلاد تاكنون به صلابت قلاقيران بوده است وآوازه مردان وزنان سخت كوش وحماسه ساز آن در بزم ورزم دهل وسرنا شنيده مي شود ، به عنوان استاني ميهمان نواز پذيراي گردشگران و دوستداران خود است . آري ايلام قاب ديدگان هر بيننده اي را مينوازد و دهان هر گردشگری را به شگفتي وحيرت وامي دارد .