ايلام،دياري بكر و ناشناخته در صنعت گردشگريدر حالي كه امروزه صنعت گردشگري يكي از مهم ترين منابع درآمد كشورهاي مختلف دنيا به شمار مي آيد، ايران با وجود برخورداري از قابليت ها و ظرفيت هاي بسيار بالا در رابطه با توسعه صنعت گردشگري، هنوز تا رسيدن به شرايط مطلوب و استانداردهاي بين المللي فاصله زيادي دارد و بسياري از مناطق بكر و زيباي كشورمان با وجود برخورداري از جاذبه هاي منحصر به فرد، براي بسياري از گردشگران داخلي و خارجي ناشناخته مانده است كه ايلام يكي از اين مناطق محسوب مي شود. استان ايلام با جاذبه هاي تاريخي و طبيعي فراوان داراي پيشينه اي تاريخي و فرهنگي بسيار غني و قديمي است كه نماد آن را مي توان تمدن كهن ايلام دانست.رودخانه هاي دائمي و پرآب،جنگل ها، كوهستان زيباي زاگرس، مراتع سرسبز و جاذبه هاي طبيعي بي شمار براي بسياري از علاقه مندان به تاريخ، تمدن و طبيعت كشورمان به دليل توسعه نيافتگي صنعت گردشگري ناشناخته مانده است.به هر شكل،گردشگري امروزه يكي از مهم ترين و سودآورترين صنايع كشورها به شمار مي آيد كه هر كشوري با توجه به ظرفيت هاي خود، نگاه ويژه اي به آن دارد اين در حالي است كه با وجود قدم هاي مثبت زيادي كه در سال هاي اخير براي توسعه اين صنعت در ايران برداشته شده است، هنوز با كاستي هاي زيادي مواجه هستيم و بسياري از مناطق كشور با وجود در اختيار داشتن توانايي هاي منحصر به فرد در اين زمينه عقب مانده تلقي مي شود.
ايلام در غرب كشور يكي از استان هاي مرزي و محروم كشور است كه با مشكلات عديده اي از جمله عقب ماندگي اقتصادي و صنعتي و بحران هاي اجتماعي زيادي همانند بيكاري مواجه است كه با توجه به قابليت هاي زيادي كه در اين استان در زمينه گردشگري وجود دارد، با سرمايه گذاري روي اين صنعت ارزشمند و ماندگار، استان دورافتاده ايلام از بن بست كنوني خارج مي شود و در مسير توسعه قرار مي گيرد با اين اوصاف با حمايت از صنعت گردشگري و توسعه آن در استان، مي توان اميدواري هاي زيادي را نزد جوانان ايلامي به وجود آورد.
استان ايلام با جمعيتي بالغ بر ٥٤٣ هزار و ٧٢٩ نفر و با مساحت ١٩ هزار و ٨٦ كيلومترمربع، ٢/١ درصد از مساحت كشور را به خود اختصاص مي دهد.تمدن ايلام پيشينه بسيار تاريخي دارد و پيدايش آن به هزاره هاي قبل از ميلاد مي رسد. در گذشته هاي دور رشته كوه زاگرس پناهگاه مطلوبي براي ساكنان منطقه بوده است اما با اين حال اين رشته كوه هاي سربه فلك كشيده ارتباط فرهنگي ساكنان اين منطقه را با محيط پيرامون خود محدود كرده است.اما اگر بخواهيم نگاهي اجمالي به وضعيت گردشگري استان ايلام داشته باشيم، به طور كلي مي توان گفت كه در اين استان به دليل ضعف سرمايه گذاري، صنعت گردشگري نيز توسعه نيافته است.دور بودن استان از مراكز ارتباطي، وقوع جنگ تحميلي، توسعه نيافتگي زيرساخت هاي گردشگري از قبيل راه ها و جاده هاي مناسب،دسترسي نداشتن به آب و نبود خدمات مناسب گردشگري از قبيل خدمات بهداشتي، درماني، خدمات جاده اي از جمله محدوديت هاي موجود بر سر راه توسعه صنعت گردشگري در اين استان محسوب مي شود.در سال هاي بعد از جنگ براي رونق بخشيدن به صنعت گردشگري در استان اقداماتي به عمل آمده است كه از آن جمله مي توان به شناساندن جاذبه ها و امكانات گردشگري با شركت در نمايشگاه هاي ايران گردي و جهان گردي و نيز دعوت از بخش خصوصي براي سرمايه گذاري در ايجاد تاسيسات اقامتي اشاره كرد.
عمليات احداث موزه باستان شناسي در دره شهر، تبديل قلعه والي به موزه مردم شناسي و نيز ايجاد موزه حيات وحش و باغ پرندگان و پارك هاي بزرگي نظير چغاسبز ايلام، آب گرم دهلران و پارك جنگلي رضاآباد مهران را مي توان اقدامات انجام گرفته در زمينه ارائه خدمات بهتر به گردشگران نام برد.
به گفته معاون گردشگري و سرمايه گذاري سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام، افزايش جذب گردشگر نيازمند تخصيص اعتبارات مناسب براي تقويت زيرساخت هاي گردشگري است تا بتوان بيشتر از گذشته،استعدادهاي بالقوه وطبيعت بكر و دست نخورده،مناطق ديدني و جذاب اين استان را براي گردشگران داخلي و خارجي معرفي كرد.يكي از شهروندان ايلامي، وجود بازارچه را در جذب گردشگر موثر دانست و گفت: بيشتر شهرهاي ايران از قبيل بانه،مريوان، جوانرود در غرب كشور و گناوه در جنوب با ايجاد بازارچه هاي مجهز و تامين نيازمندي هاي مردم تا حدودي در جذب مسافر و گردشگر موفق بوده اند.«خديجه رستمي» خاطرنشان ساخت: استان ايلام با وجود بهره مندي از مرز بين المللي مهران كه روزانه كانون تردد مسافران ايراني و خارجي بي شماري است، به دليل نبود امكاناتي از قبيل بازار فروش، نتوانسته است در اين زمينه سرمايه اي جذب كند.
«حسين حيدري» كه دانشجوي رشته ايرانگردي است نيز گفت: با توجه به اين كه تمامي مناطق استان ايلام نشانگر فرهنگ و تمدن آهن اين سرزمين است و مي تواند از طريق جذب گردشگر درآمدزايي كند بدون شك رونق اين صنعت نقش مهمي در رشد و شكوفايي آن خواهد داشت و مي تواند ايلام را از بن بست كنوني خارج كند اما در اين زمينه، اقدامي اساسي و تاثيرگذار صورت نگرفته است.
استان چهارفصل ايلام با دارا بودن توانمندي هاي موجود در زمينه هاي مختلف،رودخانه هاي دائمي،جنگل ها و مراتع سرسبز،جاذبه هاي طبيعي،تاريخي و مذهبي و جوانان با استعداد مي تواند به يك قطب گردشگري تبديل شود كه در اين زمينه حمايت و توجه دولت و مسئولان استاني و كشوري مي تواند بسيار راه گشا باشد.
معاون گردشگري و سرمايه گذاري سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري ايلام با بيان اين كه بسياري از جاذبه هاي گردشگري اين استان مطالعه شده و بسياري ديگر نيز هم اكنون در حال مطالعه است، اظهار داشت: توانمندي هاي تاريخي و فرهنگي اين استان طي سال هاي اخير تا حدودي معرفي شده است و با وجود مشكلات پيش رو، توانسته است موفقيت هايي را در زمينه گردشگري به دست آورد. «علي قاسم پور» افزود: در اين ميان براي معرفي جاذبه ها به تزريق اعتبارات بيشتري نياز است تا بتوان گام هاي موثري در اين زمينه برداشت.وي با اشاره به اين كه ايلام تا سه سال پيش فاقد مناطق نمونه گردشگري بود گفت: در دور دوم سفر هيئت دولت به اين استان با ايجاد ١٤ منطقه گردشگري موافقت شد كه بر اين اساس، تاسيسات گردشگري مصوب براساس اولويت هاي مشخص ايجاد مي شود كه در حال حاضر مطالعات امكان سنجي اين مناطق نيز به پايان رسيده است.وي با بيان اين كه مناطق نمونه واقع شده در مسير زائران عتبات عاليات در اولويت اول قرار دارد افزود: مناطق اطراف سد كرخه در آبدانان، سدايلام، مله پنجاب، مناطق نمونه صالح آباد و مهران، منطقه نمونه سرابله، تنگ شمشه، بانكول رمانشت، منطقه آب گرم و چشمه هاي قير دهلران، منطقه خوران ايوان و شهر تاريخي دره شهر و دربند از مناطق نمونه گردشگري استان است.
وي گفت:در همايش فرصت هاي سرمايه گذاري كه كشورهاي خارجي نيز در آن حضور دارند، بسته فرصت هاي سرمايه گذاري استان مطالعه و تهيه شد و در اختيار سرمايه گذاران استان قرار گرفت تا آنان نيز به سرمايه گذاري در استان راغب باشند.وي وجود بازار فروش همچون استان هاي هم جوار را كه در جذب گردشگر تاثير به سزايي دارد ضروري دانست و بيان داشت:با توجه به اين كه استان ايلام يكي از امن ترين و نزديك ترين راه ها به عتبات عاليات است ايجاد بازار فروش نقش به سزايي در توسعه استان خواهد داشت كه بر اين اساس رايزني هايي صورت گرفته و در حال بررسي است.
دبير منطقه غرب كشور و مسئول روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان نيز گفت: معرفي محصولات گردشگري هر استاني شامل جاذبه هاي تاريخي، طبيعي و مذهبي آن،نيازمند تبليغات و بازاريابي مناسب است و در صورتي مي توان موفق عمل كرد كه موانع سر راه آن ها برداشته شود.
«محمد نورالهي» عملكرد ضعيف ابزار تبليغاتي از جمله رسانه هاي كشوري و محلي، وقوع جنگ تحميلي، دوري از مركز كشور و شرايط جغرافيايي به واسطه قرار گرفتن مناطق گردشگري در ميان كوه هاي صعب العبور و گذرگاه ها را از جمله دلايل ناشناخته ماندن جاذبه هاي گردشگري استان ايلام عنوان كرد.وي افزود: مرز بين المللي مهران يكي از عوامل توسعه صنعت گردشگري است كه در معرفي استان ايلام به كشور و حتي كشورهاي شرقي و شمالي موثر بوده و ديدگاه هاي مثبتي نيز در پي داشته است.